Monumenten verduurzamen in Waterland

6 juli 2026 om 14:22

Laatste update: 6 dagen geleden

5 minuten leestijd

Wil je jouw monument energiezuiniger maken? Dat kan, ook al lijkt het soms lastig. Vraag goed advies en werk samen met de gemeente. Zo blijft de historische waarde behouden én wordt je gebouw energiezuiniger.

Bekijk de afbeelding in een volledig scherm

Waarom een monument verduurzamen?

Monumenten en beschermde stads- of dorpsgezichten hebben een bijzondere historische waarde. Die wil je behouden. Tegelijk wil je ook comfortabel wonen en energie besparen. Dat kan, maar vraagt vaak om maatwerk. Vraag daarom altijd advies.

Er kan meer dan je denkt

Veel mensen denken dat je een monument niet goed energiezuinig kunt maken. Dat klopt niet. Er zijn vaak meer mogelijkheden dan je verwacht. Veel monumenten zijn al succesvol geïsoleerd en sommige zijn zelfs aardgasvrij of energieneutraal. Op De Groene Menukaart vind je passende informatie voor het verduurzamen van monumenten en beschermde stadsgezichten.  

Waar begin ik met het verduurzamen van mijn monument?

Welke maatregelen passen bij jouw monument of beschermd stads- of dorpsgezicht? Dat is maatwerk.  Grote veranderingen in isolatie, temperatuur en luchtvochtigheid kunnen veel invloed hebben op het gebouw. Vraag daarom advies aan iemand die verstand heeft van zowel verduurzaming als het behoud van historische waarde. Onze adviseurs helpen je graag op weg. Dat kan met gratis en vrijblijvend advies over duurzaamheidsmaatregelen. Ook verwijzen we je door naar gespecialiseerde adviseurs en gecertificeerde  bedrijven.

Bespreek de (on)mogelijkheden met de gemeente

Neem altijd contact op met de monumentenafdeling van jouw gemeente. Vraag naar de regels voor een vergunning. Doe dit vóórdat je je plannen helemaal uitwerkt. Doe dit ook vóórdat je afspraken maakt met een bedrijf. De gemeente vertelt je dan of je kans maakt op een vergunning. Ook geeft de gemeente tips om die kans groter te maken. Vraag voor advies én uitvoering altijd hulp aan een specialist in monumentale panden.

Financiering

Je investeert in je monument als je het energiezuiniger maakt. Dat kost geld. Gelukkig zijn er verschillende subsidies en leningen die je kunnen helpen. Bijvoorbeeld het Duurzaamheidsfonds gemeente Waterland.

Doe de subsidiecheck en ontdek welke subsidies en leningen voor jou beschikbaar zijn.  

Stappenplan verduurzamen monument

Start met kleine stappen om energie te besparen

Met kleine stappen kun je in je monument al energie besparen. Denk aan radiatorfolie, leidingisolatie, waterbesparende douche en toilet, ledverlichting en het waterzijdig inregelen van je verwarming. Je kunt je woning ook voorbereiden op aardgasvrij wonen, bijvoorbeeld door over te stappen op koken op inductie en te zorgen voor een geschikte meterkast.

Isoleren

Isoleer je woning goed en begin met de ruimtes die je het meest verwarmt. Let daarbij goed op het soort isolatiemateriaal en de juiste dikte. Zo zorg je ervoor dat je monument in de toekomst mogelijk verwarmd kan worden met lage temperatuurverwarming. Kies bij voorkeur voor dampopen en/of reflecterende isolatiematerialen.
Bekijk de informatie over isolatiemogelijkheden

Goed ventileren

In historische gebouwen gaat ventilatie vaak vanzelf. Dit gebeurt bijvoorbeeld via naden en kieren in de gevel, schoorstenen of ventilatieroosters. Als je de woning beter isoleert, is goede ventilatie extra belangrijk. Zo blijft de lucht in huis gezond en voorkom je problemen met vocht en de constructie.
Bekijk de informatie over ventilatiemogelijkheden.

Zonnepanelen op je woning

Met zonnepanelen kun je ook op een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht energie opwekken. De gemeente Waterland heeft de regels hiervoor verruimd. Daardoor kan er op meer woningen zonne-energie worden opgewekt. Er gelden wel voorwaarden, zodat het historische karakter van het pand behouden blijft.

Kijk daarom goed naar de mogelijkheden en plaats zonnepanelen bijvoorbeeld op een minder zichtbare plek, zoals een bijgebouw of plat dak. Let ook op de grootte, vorm en kleur van de panelen, zodat ze goed passen bij het pand. Voor het plaatsen van zonnepanelen op een monument of beschermd pand heb je een omgevingsvergunning nodig.

Wil je weten wat er mogelijk is voor jouw woning? Bekijk dan de regels voor zonnepanelen op de website van de gemeente Waterland.

Duurzaam verwarmen en koelen

De laatste stap bij het energiezuiniger maken van je monument is het bekijken van duurzame manieren om je woning te verwarmen en warm water te maken. Denk bijvoorbeeld aan een warmtepomp, houtpelletketel of infraroodverwarming. Vaak zijn eerst andere maatregelen nodig, zoals goede isolatie, ventilatie en aanpassingen aan je verwarmingssysteem.

Hulp nodig?

Wij helpen je met gratis en onafhankelijk advies.

Stel een vraag
Deel dit artikel
Deel pagina op Facebook
Deel pagina op WhatsApp
Deel pagina op ShareX