Zonneboiler soorten en voorwaarden

Met een zonneboiler kan je (gratis) energie van de zon omzetten naar warm water. We leggen graag uit welke soorten er zijn en waar je rekening mee moet houden.

Op deze pagina delen we graag wat achtergrondinformatie over de soorten zonneboilers die er zijn, de soorten collectoren en waar je op moet letten.

Welke soorten zonneboilers zijn er?

Er zijn verschillende soorten zonneboilers op de markt. Er wordt een onderscheid gemaakt in de volgende soorten:

Standaard zonneboiler voor warm tapwater;
Cv-zonneboiler;
Zonneboilercombi.

Standaard zonneboiler voor warm tapwater

Dit is een veel voorkomend type zonneboiler. Hierbij wordt water voorverwarmd voor het warmtapwaterverbruik in de woning (douchen, afwassen, etc.). Het bestaat uit een collector op het dak (circa 3 m2), een circulatiepomp en een voorraadvat. In de collector wordt een vloeistof verwarmd. Deze verwarmde vloeistof stroomt vervolgens naar het voorraadvat waar de warmte door middel van een warmtewisselaar wordt afgegeven aan het water. Voorraadvaten zijn er in veel verschillende maten. De grootte ervan is met name afhankelijk van de gezinssamenstelling en van de hoeveelheid warm tapwater dat er in de woning wordt verbruikt. In de meeste gevallen heeft het voorraadvat een inhoud van 100 tot 200 liter. Het warme water in het boilervat stroomt door de cv-ketel naar het warmwater tappunt. Indien het water uit de boiler niet warm genoeg is wordt het door middel van de naverwarmer (cv-ketel) op de gewenste temperatuur gebracht.

Bij een standaard zonneboiler voor warm tapwater wordt er een vloeistof met antivries gebruikt zodat het systeem ook in de winter kan doordraaien.

De cv-zonneboiler

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is een cv-zonneboiler ook een zonneboiler die enkel warm tapwater verzorgt. Bij de cv-zonneboiler loopt er een tweede warmtewisselaar vanaf de cv-ketel door het voorraadvat. De cv-ketel zorgt er zodoende voor dat het water in het voorraadvat continu op temperatuur wordt gehouden. Een naverwarming na het boilervat is hierdoor niet nodig.

Het grote voordeel van de cv-zonneboiler is dat het warme water direct uit het voorraadvat komt, waardoor op meerdere plaatsen tegelijk warm water kan worden opgenomen. Nadeel is dat het voorraadvat over het algemeen een grotere inhoud heeft, waardoor het meer ruimte in beslag neemt. Een grotere inhoud betekent ook dat er meer energie nodig is om het boilervat op temperatuur te houden.

De zonneboilercombi

Bij dit systeem wordt het door de zon verwarmde water niet alleen gebruikt voor het warme tapwater, maar ook voor het centrale verwarmingssysteem van de woning. Dit betekent dat het systeem intensiever wordt gebruikt en dus ook dat het rendement hoger is (optimaal gebruik van de gratis warmte van de zon). Bij een dergelijk systeem wordt vaak gebruik gemaakt van een groter collectoroppervlak. Oriëntatie is hier ook meer van belang. Een iets schuinere opstelling (40° à 50°) zal ervoor zorgen dat er meer warmte wordt opgewekt in het voor- en najaar (wanneer de zon laag staat), waardoor de verwarming in deze periode grotendeels kan worden opgevangen door de zonneboiler.

De zonneboilercombi werkt met twee (of meer) gescheiden circuits. Een gesloten circuit dat warmte vanaf de zonnecollectoren afdraagt aan het boilervat. En een circuit dat de warmte van het boilervat overdraagt aan het verwarmingssysteem of het tapwater. Op het moment dat het water in het boilervat niet warm genoeg is, zal een externe warmtebron (cv-ketel, warmtepomp, pelletketel) bijspringen om het water op de juiste temperatuur te brengen.

De zonneboilercombi heeft het hoogste rendement wanneer in huis gebruik wordt gemaakt van lage temperatuurverwarming (bijvoorbeeld vloerverwarming).

Alles weten over zonneboilers?

Op zoek naar algemene informatie over de zonneboiler? Benieuwd naar kosten en opbrengsten? Bekijk dan onze speciale pagina over zonneboilers.

Bekijk zonneboilers

Zonnepanelen maken elektriciteit en zonnecollectoren maken warm water.

Welke verschillende collectorsystemen zijn er?

Vlakkeplaatcollectoren

Een vlakkeplaatcollector lijkt op het eerste oog veel op een standaard zonnepaneel waarmee stroom wordt opgewekt. Een vlakkeplaatcollector is echter dikker en groter dan een zonnepaneel. De standaard maat voor een zonnecollector is 2,0 m x 1,0 m. Het paneel absorbeert de warmte van de zon en geeft dit af aan de vloeistof dat via het buizenstelsel door de plaat loopt. Een isolatieplaat aan de achterzijde van de collector zorgt ervoor dat de geabsorbeerde warmte wordt vastgehouden.

Vacuümcollectoren

De vacuüm(buis)collectoren (of heatpipes) bestaan uit een aantal glazen vacuümbuizen naast elkaar met één smalle absorber per buis. De glazen buizen bestaan uit dubbel glas. Tussen dit glas bevindt zich het vacuüm, waardoor de warmte goed wordt vastgehouden. Vacuümbuiscollectoren halen een hoger rendement dan normale zonnecollectoren. Doordat de absorbers rond zijn, is oriëntatie en hellingshoek bij de buizen iets minder van belang dan bij de vlakkeplaatcollector. Door het hogere rendement van de vacuümbuizen wordt er zelfs bij weinig zonlicht warmte opgewekt, waardoor het systeem ook in de winter redelijk presteert. Een zonneboilersysteem met vacuümcollectoren is duurder dan een systeem met een vlakkeplaatcollector.

PVT collectoren

Een PVT (Photo Voltaïsch Thermisch) -collector is een combinatie tussen een zonnepaneel (om elektriciteit op te wekken) en een zonnecollector (om water op te warmen). Er zijn twee types PVT systemen.

Bij een PVT-paneel ligt de focus op het produceren van stroom. De vloeistof dat door het buizensysteem loopt koelt de zonnepanelen af, waardoor deze een hoger rendement kunnen behalen. De warmteopbrengst is hier lager.
Bij een PVT-collector ligt de focus op het produceren van warmte. De achterzijde van de collector is geïsoleerd, waardoor de geabsorbeerde warmte beter wordt vastgehouden en overgedragen aan de vloeistof. Doordat de collector warmer wordt dan een regulier paneel, behaalt het wat betreft stroomopbrengst een lager rendement.

Wanneer twee systemen worden gecombineerd zullen er altijd concessies moeten worden gedaan in de productie van ofwel warmte ofwel stroom. Ten opzichte van normale zonnepanelen is een investering in een PVT-systeem hoog. Op het moment dat er een wens is om zowel warmte als stroom op te wekken met een beperkt dakoppervlak dan is dit zeker een goede oplossing.

Aandachtspunten zonneboiler

Een zonneboiler kan een goede maatregel zijn om energie te besparen. Als je kiest voor een zonneboiler heb je te maken met een aantal belangrijke aandachtspunten. Deze punten zijn belangrijk om te overwegen en/of te bespreken met de specialist.

Voordat je een zonneboiler aanschaft dien je eerst te controleren of de cv-(combi)ketel geschikt is voor een zonneboiler. Dit kun je controleren door te kijken of de cv-(combi)ketel een gaskeur label NZ (Naverwarming Zonneboiler) heeft;
Let erop dat de collector niet (of zo min mogelijk) in de schaduw komt te liggen. Veel schaduwvorming zorgt voor een lager rendement van het zonneboilersysteem. Laat je goed door de installateur adviseren over de meest gunstige oriëntatie van de zonnecollectoren;
Plaats het voorraadvat zo dicht mogelijk bij de zonnecollectoren. Voor het voorraadvat is een ruimte nodig van circa 60 centimeter breed en 1,50 meter hoog;
Zorg ervoor dat je een systeem kiest met de juiste omvang voor de situatie en houdt rekening met eventuele wijzigingen in de gezinssamenstelling. De omvang van het benodigde voorraadvat is afhankelijk van het aantal personen binnen je huishouden en de frequentie van warmwaterverbruik (douchen, afwassen, hotfill-wasmachine, etc.) binnen je huishouden. Laat je adviseren door een installateur over de benodigde omvang van je zonneboilersysteem;
De leidingafstand tussen zonnecollectoren, voorraadvat en cv-(combi)ketel dienen zo klein mogelijk te zijn. Hierdoor worden onnodige warmteverliezen in het leidingwerk voorkomen;
Het is van belang dat het leidingwerk zo goed mogelijk wordt geïsoleerd (behalve van de waterleidingen, zie ook onze pagina over leidingisolatie);
Controleer of er een vergunning nodig is, zie voor meer informatie de veel gestelde vraag: “Is er een vergunning nodig voor het plaatsen van een zonneboilersysteem?”;
Let bij het plaatsen van een zonneboiler op een schuin pannendak op dat de installateur de waterdichte afwerking van de collector en de dakpannen goed aanbrengt;
Let goed op dat je een collector koopt die een voorziening heeft waardoor de glasplaat niet aan de binnenkant kan beslaan. Door condensvorming aan de binnenkant van de collector treedt er rendementsverlies op door weerkaatsing van zonlicht. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat de condens gedurende een koude winternacht bevriest.

Deel dit artikel