Isoleren: wat mag je wel en niet doen?

10 februari 2026 om 15:44

Laatste update: 1 maand geleden

3 minuten leestijd

Wil je je woning isoleren? Dan moet je rekening houden met beschermde dieren, zoals vleermuizen en vogels. Bij sommige werkzaamheden heb je daarom een onderzoek of vergunning nodig. Vanaf najaar 2025 is een eDNA-onderzoek verplicht voor spouwmuurisolatie.

Vleermuis

Hieronder lees je welke werkzaamheden je zonder test of vergunning mag doen en wanneer een omgevingsvergunning verplicht is.

Spouwmuur isoleren: eDNA-test verplicht

Laat je je spouwmuur isoleren? Dan moet je eerst een eDNA-onderzoek laten uitvoeren door een gecertificeerd isolatiebedrijf. Het bedrijf controleert of er vleermuizen in of bij je woning leven. De kosten van de test zijn voor jou en liggen tussen €350 en €500.

Uitslag van de test

  • Geen vleermuis-DNA gevonden: je mag direct isoleren. De factuur (inclusief test) kun je indienen voor subsidie.
  • Wel vleermuis-DNA gevonden: je mag nog niet isoleren. Je krijgt geen subsidie voor de test. Soms is extra onderzoek of een omgevingsvergunning nodig. De provincie helpt je hierbij.

Wat mag je wél doen zonder onderzoek of vergunning?

Deze werkzaamheden zijn veilig voor beschermde dieren:

  • Vloerisolatie
  • Isolatie van binnenmuren
  • Isolatieglas plaatsen
  • Spouwmuurisolatie bij een negatieve eDNA-uitslag
  • Dakisolatie aan de binnenkant, zolang je het dak of de spouw niet aanpast
  • Zonnepanelen op een plat dak, als er geen beschermd nest aanwezig is

Wat mag je níet doen zonder vergunning?

Voor deze werkzaamheden heb je een omgevingsvergunning nodig:

  • Dakisolatie aan de binnenkant als je de buitenkant aanpast
  • Dakisolatie aan de buitenkant
  • Spouwmuurisolatie na een positieve eDNA-uitslag
  • Zonnepanelen op een hellend dak
  • Buitenmuurisolatie
  • Isolatie van borstweringen

Een vergunning vraag je aan via het Omgevingsloket.

Waarom is onderzoek nodig?

Vleermuizen zijn beschermde dieren. Bij isoleren kunnen hun schuilplekken verdwijnen. Met onderzoek voorkom je dat dieren in gevaar komen.

Wat doen gemeente en provincie?

• De gemeente Achtkarspelen maakt een Soortenmanagementplan (SMP). Daarin staat welke beschermde dieren er zijn en hoe ze worden beschermd. Dit geeft inwoners in de bebouwde kom straks meer ruimte om natuurvriendelijk te isoleren. Er komt één gezamenlijke vergunning, waardoor je later geen aparte vergunning meer nodig hebt. De opleverdatum van het SMP is nog onbekend.

• Provincie Fryslân beslist over vergunningen en controleert of de regels worden gevolgd. De FUMO controleert, in opdracht van de provincie, of de natuur goed wordt beschermd.

Meer informatie

Wil je meer weten over de regels en de eDNA-methode? Kijk dan op de website van de provincie Fryslân:

Meer informatie over eDNA
Deel dit artikel
Deel pagina op Facebook
Deel pagina op WhatsApp
Deel pagina op ShareX